Czy Zakynthos da się jeszcze zobaczyć inaczej niż z tłumu ludzi na platformie nad Navagio? Da się – pod warunkiem, że podejdzie się do wyspy z planem, a nie tylko z listą „top 10 atrakcji z Instagrama”. Ta zielona plama na mapie Morza Jońskiego potrafi być jednocześnie głośna i spokojna, komercyjna i bardzo lokalna. Kluczem jest wybór miejsca noclegu, pory dnia i… zaakceptowanie, że nie zobaczy się wszystkiego. W zamian dostaje się kilka naprawdę mocnych doświadczeń: błękit, którego nie poprawi żaden filtr, leniwe wsie w oliwnych gajach, żółwie wynurzające się obok łodzi i wieczory, kiedy słychać tylko cykady i talerze w małej tawernie.
Legenda (kliknij aby pokazać/ukryć):
Główne miejscowości i jak je „czytać”
Na Zakynthos nie warto wybierać noclegu tylko „blisko morza”. Każda miejscowość ma inny charakter i tempo dnia. Dobrze je znać, zanim padnie decyzja.
Zakynthos Town (Zante) – stolica wyspy i jej port. W ciągu dnia ruchliwa, wieczorem zaskakująco przyjemna do spacerowania. Platan na placu Solomosa, kawiarnie z widokiem na port, zapach kawy i tytoniu wymieszany ze słonym powietrzem. To dobre miejsce na 1–2 noce, jeśli celem są:
- rejsy (odpływają stąd większe statki)
- skoki po sklepikach, bankach, wypożyczalniach
- wieczorne włóczenie się bez planu
Laganas – najbardziej imprezowy fragment wyspy. Główna ulica w sezonie (lipiec–sierpień) to mieszanka klubów, neonów, quadów i głośnej muzyki do późnej nocy. Plaża długa, piaszczysta, ale obudowana barami. Dla wielu to plus, dla innych koszmar. Ogromny atut: bliskość Parku Narodowego Zatoki Laganas i wycieczek do żółwi.
Kalamaki – jak Laganas, ale spokojniejsze. Te same żółwie, ten sam piasek, dużo mniej huku. Dobre miejsce dla rodzin i osób, które chcą być „blisko wszystkiego”, ale jednak spać przy zamkniętym oknie bez zatyczek do uszu.
Tsilivi (Planos) – kompromis między wygodą a wakacyjną atmosferą. Sporo hoteli, restauracji, barów, ale zdecydowanie mniej „klubowego” klimatu niż w Laganas. Plaża głównie piaszczysta, z łagodnym zejściem – typowo pod relaks, sporty wodne i rodzinne wyjazdy.
Alykes i Alykanas – łącznie tworzą spokojniejszą, północno-wschodnią część wyspy. Wąskie uliczki, tawerny prowadzone przez te same rodziny od lat, zapach pieczonej moussaki i świeżo smażonej ryby. Idealne, jeśli celem jest balans: trochę życia, ale w skali „małej miejscowości”, a nie kurortu.
Vasilikos – półwysep na południowym wschodzie. To już inny świat: zieleń, pagórki, plaże porozrzucane w zatoczkach, pojedyncze wille i małe hotele. Kto lubi budzić się wśród oliwek, a nie przy basenie hotelowym, zwykle ląduje właśnie tutaj. Jednocześnie do Zante jest około 12–14 km, więc nie ma poczucia odcięcia.
Przyroda i krajobrazy: nie tylko klif z widokówki
Zakynthos to wyspa kontrastów: spokojne, piaszczyste południe i wschód, bardziej surowa, skalista północ i zachód. Żeby zobaczyć sensowny przekrój, warto podzielić eksplorację na dwa typy dni: „woda i plaże” oraz „klify i wieś”.
Wnętrze wyspy to sieć wąskich dróg wśród oliwnych gajów, wiosek z kamiennymi domami i małych kościołów z dzwonnicami widocznymi już z daleka. Przy drogach stoją budki z lokalnym miodem, oliwą i winem – często bez sprzedawcy, za to z puszką na pieniądze.
Na bocznych drogach wiosną i na początku lata powietrze pachnie mieszanką rozgrzanego kurzu, tymianku i jaśminu. Warto wtedy jechać wolniej – nie tylko ze względu na widoki, ale i na krowy czy kozy, które potrafią spać… na asfalcie.
Na zachodzie dominują klify. Kolor morza pod Porto Limnionas czy Porto Roxa ma tak głęboki turkus, że aż trudno uwierzyć, że to ten sam akwen co przy piaszczystym Laganas. Skały nagrzewają się do tego stopnia, że po wyjściu z wody stopy dosłownie „tańczą” po kamieniach.
Północ, z okolicami Korithi i Skinari, to punkt wypadowy na słynne Błękitne Groty (Blue Caves). W słoneczny dzień światło, odbijając się od dna, barwi wnętrze grot na nienaturalnie intensywny błękit. Najlepszy efekt daje poranne lub późnopopołudniowe słońce – w środku dnia promienie wchodzą bardziej pionowo i spektakl jest słabszy.
Plaże Zakynthos: gdzie piasek, gdzie skały, gdzie spokój
Wybierając plaże, dobrze zadać sobie pytanie: piasek czy skały, spokój czy infrastruktura, morze „na dzieci” czy „na pływanie i maskę”. Zakynthos ma tego wszystkiego po trochu.
Zatoka Laganas (Laganas, Kalamaki) – długa, piaszczysta, z płytką wodą. W sezonie fragmenty są ogrodzone ze względu na gniazda żółwi Caretta caretta, więc leżak stawia się tam, gdzie pozwalają znaki. Przy Laganas jest najgłośniej, przy Kalamaki już spokojniej. W lipcu i sierpniu wejście do wody potrafi przypominać ciepłą zupę, co dla jednych jest ideałem, dla innych minus.
Gerakas – część Parku Narodowego, również teren lęgowy żółwi. Bardzo malowniczy półksiężyc plaży z klifami po bokach. Brak sportów wodnych, brak hałaśliwych barów – za to sporo miejsca i wrażenie „końca świata”. W sezonie plaża jest zamykana wieczorem, żeby chronić gniazda, więc zachód słońca trzeba obejrzeć z klifu, nie z ręcznika przy wodzie.
Dafni – nieco trudniejszy dojazd po szutrowej drodze, ale to działa jak naturalny filtr na tłumy. Piasek, spokojniejsza atmosfera, kilka tawern tuż przy plaży, gdzie stoliki stoją niemal w wodzie. W wietrzne dni fale potrafią być zaskakująco mocne.
Porto Zoro, Banana Beach, St. Nicholas (Vasilikos) – to zestaw plaż na półwyspie Vasilikos. Wszystkie piaszczyste lub mieszane, z pełną infrastrukturą (leżaki, beach bary, sporty wodne). Dobre na leniwe dni, gdy plan obejmuje: śniadanie, morze, lunch, znów morze, koktajl i powrót.
Xigia – niewielka, żwirowa plaża znana z wody o specyficznym zapachu siarki. To nie awaria kanalizacji, tylko naturalne źródła siarkowe, którym przypisuje się właściwości lecznicze. W sezonie bywa tłoczno, bo zatoczka jest mała.
I oczywiście Navagio (Shipwreck Beach) – wizytówka Zakynthos. Są dwie opcje: widok z góry z punktu widokowego na klifie lub zejście na samą plażę łodzią. Widok z klifu najbardziej fotogeniczny jest późnym popołudniem, kiedy światło pada po skosie, wydobywając fakturę skał.
Na platformę widokową nad Navagio warto przyjechać albo wcześnie rano (przed 9:00), albo po 17:00. W środku dnia bywa kolejka do zrobienia zdjęcia, a upał w kolejce w pełnym słońcu potrafi skutecznie popsuć przyjemność z „widoczku z pocztówki”.
Zabytki, atrakcje i to, co naprawdę warto zobaczyć
Zakynthos to nie tylko plaże. Spora część zabytków ucierpiała podczas trzęsienia ziemi w 1953 r., ale kilka miejsc nadal daje wgląd w historię i lokalny charakter wyspy.
Monastyr Anafonitria – kamienny klasztor na północnym zachodzie, związany z postacią św. Dionizosa, patrona wyspy. Surowe mury, dziedziniec z cieniem drzew, zupełnie inne tempo niż na wybrzeżu. Dobrze łączyć z wizytą przy Navagio i Porto Vromi.
Bohali – dzielnica na wzgórzu nad Zakynthos Town. Z ruin weneckiego zamku został głównie zarys murów, ale warto tu przyjechać dla panoramy miasta i zatoki. Wieczorem, z kawą lub kieliszkiem lokalnego wina Verdea, cała zatoka mieni się światłami statków i miasta.
Muzeum Solomosa i Kalvosa w Zakynthos Town – niewielkie, ale dla osób lubiących kontekst historyczno-kulturalny daje fajne tło do tego, co widać na ulicach. Ekspozycja poświęcona jest głównie dwóm poetom związanym z wyspą.
Park Narodowy Marine Park Zakynthos – obejmuje zatokę Laganas, wyspę Marathonisi i okoliczne wody. Oficjalne łodzie z licencją na „turtle spotting” respektują odległości od zwierząt, nie pływają po zmroku ani w strefach gniazdowania. Wybór takiej łodzi zamiast najtańszej oferty „z ulicy” to realne wsparcie dla ochrony żółwi.
Błękitne Groty (Blue Caves) – najfajniejsze są małe łodzie (do kilkunastu osób), które mogą wpłynąć głębiej w groty. Przy rezerwacji warto dopytać, ile osób jest na łodzi i czy można zabrać własny sprzęt do snorkellingu.
Tradycje, codzienność i lokalny rytm
Żeby Zakynthos nie skończyło się na „hotel – plaża – wycieczka – hotel”, warto choć raz zjechać z głównej drogi do mniej turystycznych wiosek: Gyri, Loucha, Agios Leon, Kiliomenos. Tam dzień toczy się według słońca, a nie rozkładu lotów czarterów.
W niedziele przed południem przed kościołami zbierają się całe rodziny, starsi panowie w ciemnych koszulach stoją w cieniu drzew, dzieci biegają między zaparkowanymi skuterami. Kiedy wychodzą, ulica pachnie kadzidłem zmieszanym z kawą z pobliskiej kafenion.
Lokalni gospodarze często zapraszają do spróbowania oliwy lub domowego wina, ale rzadko robią z tego nachalną sprzedaż. Prosta zasada: jeśli coś smakuje – warto kupić małą butelkę, bo jakość tutejszej oliwy z małych tłoczni spokojnie przebija większość butelek z supermarketu.
W sierpniu (szczególnie wokół 15 sierpnia – święta Wniebowzięcia) odbywa się sporo lokalnych „panigiri” – religijno-towarzyskich festynów przy kościołach. Muzyka na żywo, tańce, długie stoły, pieczone mięsa, wino lejące się bez mierzenia. To zupełnie inny poziom kontaktu z wyspą niż wieczór w tawernie przy promenadzie.
Kuchnia Zakynthos: co jeść, gdzie szukać smaków
Kuchnia Zakynthos bazuje na greckiej klasyce, ale ma też swoje wyspiarskie akcenty. Różnicę między tawerną „pod turystę” a miejscem z charakterem czuć już po pierwszym dotknięciu chleba do oliwy.
Warto szukać w menu (lub poza nim, dopytując kelnera) takich dań jak:
- sofrito – wołowina duszona w białym winie i czosnku, bardziej kojarzona z Korfu, ale na Zakynthos też bywa serwowana
- kokkinisto – mięso (często wołowina lub koźlina) duszone w sosie pomidorowym z cynamonem i ziołami
- stifado – gulasz z mięsa i małych cebulek gotowany bardzo powoli, aż sos zrobi się gęsty i słodkawy
- kolokythokeftedes – placki z cukinii z fetą i miętą, świetne na przystawkę do ouzo
Obowiązkowo lokalna oliwa – intensywna, gęsta, często z pierwszego tłoczenia z drzew, które rosną dosłownie nad tawerną. Do tego ser ladotyri Zakynthou dojrzewający w oliwie – twardy, słony, wyrazisty. Na deser baklava albo lżejsze ciasto cytrynowe nasączone syropem.
Ceny (stan na ostatnie sezony, mogą nieznacznie rosnąć z roku na rok):
- typowy obiad w tawernie (sałatka, danie główne, woda, kieliszek wina) – około 15–22 € na osobę
- piwo w barze – około 4–5 €
- kawa freddo espresso – około 3–4 €
Najlepszym testem jakości tawerny jest to, kto przy niej siedzi. Jeśli przy stolikach dominują lokalni Grecy, kierowcy, pracownicy z okolicy, a karta nie przypomina katalogu z obrazkami – szanse na dobry posiłek rosną wykładniczo.
Praktyczne informacje: transport, ile dni, jak się poruszać
Dojazd i poruszanie się po wyspie
Na Zakynthos najczęściej dociera się samolotem. Lotnisko Dionysios Solomos leży około 5 km od Zakynthos Town, 3–4 km od Laganas, 5–6 km od Kalamaki. Transfer taksówką do głównych kurortów to zwykle 15–25 € w zależności od dystansu.
Transport publiczny istnieje, ale jest mało przewidywalny jako główna oś zwiedzania. Autobusy KTEL kursują głównie między Zakynthos Town a popularnymi miejscowościami (Laganas, Kalamaki, Tsilivi, Alykes), często z rozkładem dopasowanym bardziej do lokalnych niż do turystów.
Jeśli celem jest zobaczenie czegoś więcej niż jedna-dwie plaże w okolicy hotelu, warto rozważyć wypożyczenie:
- samochodu – najwygodniejsza opcja na 3+ dni; ceny od około 35–50 €/dzień w sezonie przy wynajmie na kilka dni
- skutera – dobry kompromis dla 1–2 osób, ale z zastrzeżeniem, że drogi są kręte i miejscami strome; około 20–30 €/dzień
- quada – popularny, ale mniej stabilny niż samochód i często droższy niż skuter; raczej jako „atrakcja”, nie główny środek transportu
Do mniej uczęszczanych plaż (Dafni, niektóre odcinki zachodniego wybrzeża) prowadzą strome, szutrowe drogi. Wypożyczalnie często zaznaczają w umowie zakaz zjeżdżania na konkretne odcinki. Warto to respektować – nie tylko ze względu na kaucję, ale i realne ryzyko uszkodzenia auta.
Ile dni potrzeba na Zakynthos
Oczywiście można przylecieć na weekend, zrobić Navagio, jedną plażę, żółwie i wrócić z poczuciem „odhaczone”. Żeby jednak złapać balans między turystyką a spokojem, sensowny czas to:
- 5–7 dni – dla osób, które chcą zobaczyć główne atrakcje, ale też mieć 2–3 pełne dni plażowania/relaksu
- 10–12 dni – gdy plan obejmuje zwiedzanie wyspy na spokojnie, wycieczkę na stały ląd (np. Olimpia w Peloponezie) lub połączenie z inną wyspą Jońską
Dobrze jest założyć co najmniej jeden dzień „bez planu”. Zakynthos to wyspa, na której spontaniczny postój przy niepozornej tawernie albo zjechanie z drogi na „niezbyt znaną” plażę potrafi zapisać się w pamięci lepiej niż kolejne słynne miejsce.
Najlepszy czas na wyjazd i jak uniknąć tłumów
Na Zakynthos sezony różnią się czymś więcej niż tylko temperaturą.
Maj – początek czerwca – dla wielu najlepszy moment. Temperatura w dzień około 22–27°C, wieczory jeszcze przyjemnie chłodniejsze. Zielono, kwitną kwiaty, woda już nadaje się do kąpieli (choć dla zmarzluchów może być rześka). Mniej turystów, niższe ceny noclegów.
Druga połowa czerwca – koniec sierpnia – pełnia sezonu. Temperatury często dochodzą do 30–35°C, morze ciepłe, wszystko działa na 100%. W tym czasie Zakynthos bywa głośne, zwłaszcza w Laganas i przy głównych plażach. Kto nie lubi tłumu, powinien wybierać mniejsze miejscowości i planować wyjścia rannym lub późnopopołudniowym rytmem.
Wrzesień – początek października – bardzo dobry kompromis. Morze nadal ciepłe, upały mniejsze, wielu turystów już wyjeżdża. Wieczory stają się nieco spokojniejsze, łatwiej o stolik w lepszej tawernie bez rezerwacji.
Listopad – kwiecień – czas poza sezonem. Część hoteli i tawern jest zamknięta, pogoda bywa kapryśna, ale wyspa odzyskuje swój lokalny rytm. To jednak opcja bardziej dla tych, którzy szukają miejsca do pracy zdalnej lub długiego pobytu niż typowych „wakacji na plaży”.
Koszty pobytu i jak nie przepłacać
Ceny na Zakynthos potrafią się bardzo różnić – między Laganas a spokojną wioską w centrum wyspy bywa przepaść, jeśli chodzi o koszty wyżywienia i noclegu.
Orientacyjnie (w szczycie sezonu):
- nocleg w prostym apartamencie lub studiu – od około 50–80 €/noc za 2 osoby
- średniej klasy hotel/blisko plaży – około 90–150 €/noc za pokój 2-osobowy
- rejs do Navagio i Błękitnych Grot z północnego wybrzeża – około 25–40 €/osoba
- wycieczka łodzią na żółwie z Laganas/Kalamaki – około 20–35 €/osoba
- wynajem leżaka i parasola na popularnej plaży – około 10–20 € za zestaw na dzień
Osoby szukające bardziej autentycznego doświadczenia i niższych kosztów mogą rozważyć bazę w mniejszej miejscowości (np. Ano Gerakari, Kiliomenos, okolice Agios Leon) i dojazdy na plaże samochodem. Obiady poza głównymi kurortami potrafią być o 20–30% tańsze, a jakość jedzenia często wyższa.
Przy zamawianiu w tawernach warto pytać: „co jest dziś świeże?” zamiast ślepo zamawiać z karty. Wielu właścicieli ma „poza kartą” ryby z porannego połowu czy proste dania gotowane, których nie opłaca się drukować w menu, a które smakują najlepiej.
Zakynthos potrafi być zarówno wyspą „all inclusive z widokiem na basen”, jak i miejscem, gdzie dzień zaczyna się od kawy na tarasie starego kamiennego domu, a kończy na rozmowie z właścicielem tawerny, który nalewa jeszcze jedno domowe wino „na drogę”. Ostatecznie to nie lista atrakcji decyduje o tym, jak zapamięta się wyspę, tylko wybory: godzin, miejsc i tempie, w jakim pozwoli się Zakynthos „wchodzić pod skórę”.