Co roku w Wiedniu działa ponad 20 oficjalnych jarmarków świątecznych, a odwiedzają je łącznie miliony osób z całej Europy. W praktyce oznacza to, że praktycznie całe centrum miasta na kilka tygodni zamienia się w jeden wielki, pachnący grzanym winem kiermasz. Dobrze zaplanowana wizyta na jarmarku wiedeńskim pozwala w kilka godzin poczuć atmosferę miasta, spróbować lokalnej kuchni i zobaczyć najważniejsze zabytki w świątecznej oprawie.
Poniżej zebrano najważniejsze informacje: kiedy odbywają się wiedeńskie jarmarki, które z nich warto wybrać i na co zwrócić uwagę na miejscu. Bez marketingowego lukru – konkrety, które realnie ułatwiają zaplanowanie wyjazdu.
Kiedy odbywa się jarmark wiedeński?
Wiedeńskie jarmarki bożonarodzeniowe (Christkindlmärkte) startują zazwyczaj w drugiej połowie listopada i działają do Świąt Bożego Narodzenia, a niektóre nawet do 6 stycznia. Dokładne daty zmieniają się co roku, ale schemat jest dość powtarzalny:
- główne jarmarki: od ok. połowy listopada do 24–26 grudnia,
- część jarmarków „noworocznych”: do 31 grudnia lub 6 stycznia,
- godziny otwarcia: zwykle od 10:00–11:00 do ok. 21:00–22:00.
Największe tłumy pojawiają się w piątek wieczorem, sobotę i niedzielę. W tygodniu, szczególnie do godziny 17:00, jarmarki są znacznie spokojniejsze i wygodniejsze do zwiedzania, zwłaszcza z dziećmi.
Najpewniejszy okres na wizytę na jarmarkach wiedeńskich to czas między ostatnim weekendem listopada a trzecim weekendem grudnia – większość jarmarków działa, a miasto nie jest jeszcze tak zatłoczone jak bezpośrednio przed świętami.
Aktualne daty najlepiej sprawdzić tuż przed wyjazdem na oficjalnym portalu miasta Wiednia lub stronach konkretnych jarmarków, bo drobne przesunięcia o kilka dni zdarzają się co roku.
Gdzie jest jarmark wiedeński? Najważniejsze lokalizacje
Nie istnieje tylko „jeden” jarmark wiedeński. W praktyce to kilka głównych jarmarków i kilkanaście mniejszych rozsianych po mieście. Dla osoby jadącej do Wiednia pierwszy raz wystarczy skupić się na kilku najbardziej charakterystycznych miejscach.
Wiener Christkindlmarkt przy Rathausplatz – klasyka z pocztówek
To najbardziej znany Jarmark Bożonarodzeniowy przed Ratuszem (Wiener Christkindlmarkt am Rathausplatz). To właśnie jego zdjęcia najczęściej pojawiają się w folderach i na plakatach.
Rozstawiony jest na ogromnym placu przed neogotyckim ratuszem. W sezonie świątecznym cała fasada budynku jest efektownie podświetlona, ustawiana jest też wielka choinka, a drzewa w parku obok ozdabiane są tysiącami lampek.
Na miejscu znajduje się kilkaset stoisk z jedzeniem, ozdobami i rękodziełem. Jarmark oferuje też lodowisko / ścieżki lodowe (Vienna Ice Dream – daty częściowo wybiegają poza okres jarmarków). Trzeba się liczyć z tłumami, ale klimat jest naprawdę widowiskowy.
Jarmark przy Pałacu Schönbrunn – bardziej elegancki klimat
Kultur- & Weihnachtsmarkt Schloß Schönbrunn to jarmark przed barokowym pałacem, znanym m.in. z czasów cesarzowej Sisi. Atmosfera jest tu spokojniejsza niż przy ratuszu, a tło w postaci rozświetlonego pałacu robi ogromne wrażenie, szczególnie po zmroku.
Oferta gastronomiczna jest dość podobna do innych jarmarków, ale wyróżnia się większy nacisk na rękodzieło, wyroby artystyczne i produkty regionalne. Często odbywają się też koncerty muzyki klasycznej i kolęd.
Ten jarmark zwykle kontynuuje działanie jako jarmark noworoczny, więc jest dobrą opcją, jeśli ktoś wybiera się do Wiednia między Bożym Narodzeniem a Sylwestrem lub w okolicach Nowego Roku.
Stephansplatz – jarmark w samym sercu miasta
Jarmark wokół Katedry św. Szczepana (Stephansdom) to propozycja dla osób, które chcą połączyć zwiedzanie starego miasta z wizytą na jarmarku. Stoiska otaczają katedrę, a uliczki w okolicy są bogato iluminowane.
Oferta jest tu nieco mniejsza niż na Rathausplatz, ale lokalizacja w ścisłym centrum sprawia, że wielu turystów trafia tu „przy okazji”. To też wygodny punkt wypadowy do dalszego spaceru po wiedeńskich uliczkach.
Maria-Theresien-Platz i Spittelberg – dla lubiących klimat uliczek
Między Muzeum Historii Sztuki a Muzeum Historii Naturalnej, na Maria-Theresien-Platz, działa kolejny duży jarmark – bardziej „kompaktowy”, ale bardzo fotogeniczny. Łatwo go połączyć z wizytą w muzeach.
Dla osób szukających bardziej lokalnej atmosfery, dobrym wyborem jest jarmark na Spittelbergu – w wąskich, brukowanych uliczkach, z mniejszymi straganami i sporą dawką lokalnego rękodzieła. Mniej tu komercji, więcej „dzielnicowego” klimatu.
Co zobaczyć na jarmarku wiedeńskim?
Jarmarki w Wiedniu to nie tylko stoiska z jedzeniem i pamiątkami. W sezonie przedświątecznym całe miasto jest podświetlone, a wiele atrakcji przygotowuje specjalne programy.
Atrakcje i klimat wieczorem
Najlepszy efekt dają jarmarki odwiedzane po zmroku. Iluminacje, podświetlone budynki (ratusz, pałac Schönbrunn, katedra), świąteczne dekoracje na głównych ulicach – wszystko to robi większe wrażenie, gdy jest ciemno. Trzeba się jednak liczyć z większym tłokiem.
W wielu miejscach pojawiają się:
- małe sceny z koncertami kolęd i muzyki na żywo,
- karuzele i kolejki dla dzieci,
- specjalne iluminacje w parkach (np. przy Rathausplatz),
- okazjonalne pokazy i warsztaty (np. dekorowania pierników).
Dobrym pomysłem jest połączenie dwóch klimatów w jeden dzień: rano/spokojne południe na mniej obleganym jarmarku (np. Schönbrunn), a wieczorem – spektakularny Rathausplatz lub centrum miasta.
Smaki jarmarku: czego warto spróbować
Kuchnia to jeden z głównych powodów, dla których ludzie chętnie wracają na wiedeńskie jarmarki. Oferta różni się między lokalizacjami tylko detalami – większość klasyków pojawia się praktycznie wszędzie.
Warto zwrócić uwagę na:
- Glühwein – grzane wino, podawane w charakterystycznych ceramicznych kubkach,
- Punsch – poncz (alkoholowy lub bezalkoholowy) o różnych smakach, często z rumem lub likierem,
- Maroni – pieczone kasztany, sprzedawane na ciepło w papierowych torebkach,
- Bratwurst / Käsekrainer – różne rodzaje kiełbas z grilla, często w bułce,
- Kartoffelpuffer / Reibekuchen – placki ziemniaczane smażone na głębokim tłuszczu,
- Lebkuchen – pierniki w różnych kształtach, często dekorowane i pakowane jako pamiątki.
Napoje podawane są w kubkach na kaucję (zwykle ok. 3–5 euro). Po oddaniu kubka przy stoisku pieniądze są zwracane. Jeśli kubek się spodoba, można go zatrzymać jako pamiątkę – wtedy kaucja po prostu przepada.
Ceny na jarmarkach są wyższe niż w zwykłych sklepach czy marketach, ale wciąż akceptowalne jak na stolicę. Warto założyć budżet ok. 20–30 euro na osobę na spokojne spróbowanie kilku dań i napojów w ciągu jednego wieczoru.
Rękodzieło, ozdoby i pamiątki
Drugim filarem jarmarków jest oferta różnych stoisk z ozdobami świątecznymi, szkłem, ceramiką, świecami i biżuterią. Na większych jarmarkach sporo jest też bardziej turystycznych pamiątek, ale można trafić na naprawdę solidne rękodzieło.
Jeśli celem jest zakup oryginalnych ozdób lub prezentów:
- najlepiej sprawdza się Schönbrunn i Spittelberg,
- warto pytać sprzedawców, czy dany produkt jest robiony ręcznie,
- produkty „artystyczne” często mają wyższe ceny, ale stoją za nimi lokalni twórcy, nie hurtownie.
Jarmark wiedeński z dziećmi
Wiedeńskie jarmarki są dobrze przygotowane na wizyty rodzin z dziećmi, ale warto pamiętać o kilku rzeczach, żeby uniknąć nerwów.
Najbardziej przyjazne jarmarki dla rodzin
Dla rodzin najlepiej sprawdzają się:
- Rathausplatz – dużo atrakcji dla dzieci (karuzele, czasem mini kolejki, warsztaty),
- Schönbrunn – bardziej przestronnie, łatwiej manewrować wózkiem, mniej „przytłaczający” tłum,
- Riesenradplatz (Prater) – jarmark w połączeniu z diabelskim młynem i częścią lunaparkową.
W weekendowe wieczory tłok potrafi być naprawdę gęsty. Z małymi dziećmi sensowniej jest celować w godziny popołudniowe w tygodniu – jest już ciemno (więc klimat), ale ludzi zdecydowanie mniej.
Warto pamiętać, że większość stoisk to otwarta przestrzeń. Zimą w Wiedniu potrafi być naprawdę zimno, więc dobry ubiór warstwowy i coś ciepłego do picia (herbata w termosie dla dzieci) mocno podnoszą komfort całej wizyty.
Jak zaplanować wizytę na jarmarkach w Wiedniu?
Nawet krótki, jednodniowy wyjazd pozwala zobaczyć przynajmniej dwa-trzy jarmarki. Przy dwóch dniach można spokojnie połączyć jarmarki z klasycznym zwiedzaniem miasta.
Przykładowy układ dnia
Przy założeniu, że celem jest jarmarkowy klimat połączony ze zwiedzaniem, sensowny plan może wyglądać tak:
- Rano: dojazd do Wiednia, szybki spacer po centrum, katedra św. Szczepana, okolice Graben / Kärntner Straße.
- Po południu: przejazd do Schönbrunn, zwiedzanie pałacu/ogrodów (w zależności od pogody), jarmark przed pałacem.
- Wieczorem: powrót do centrum i przejście na Rathausplatz lub Maria-Theresien-Platz, jarmarki przy podświetlonych budynkach.
Przy dwóch-trzech dniach można dorzucić Spittelberg, Prater i spokojniejsze spacery po mniej oczywistych częściach miasta.
Praktyczne informacje: dojazd, płatności, nocleg
Wiedeń jest dobrze przygotowany na napływ turystów w okresie jarmarków. Kilka szczegółów ułatwia jednak życie.
Komunikacja miejska: większość głównych jarmarków leży przy liniach metra:
- Rathausplatz – w praktyce dojście pieszo z przystanków metra U2/U3 (Volkstheater) lub U2 (Rathaus),
- Schönbrunn – linia U4, stacja Schönbrunn, potem krótki spacer,
- Stephansplatz – skrzyżowanie linii U1 i U3,
- Maria-Theresien-Platz – dojście pieszo od Volkstheater (U2/U3) lub Museumsquartier (U2).
Płatności: na większości stoisk akceptowane są karty, ale wciąż zdarzają się miejsca tylko z gotówką. Warto mieć przy sobie kilkadziesiąt euro w gotówce na drobne zakupy, szczególnie na mniejszych jarmarkach i stoiskach z rękodziełem.
Nocleg: w okresie jarmarków ceny hoteli wyraźnie rosną, szczególnie w weekendy. Jeśli to możliwe, opłaca się rezerwować nocleg z 2–3-miesięcznym wyprzedzeniem. Dobrym kompromisem są dzielnice położone przy liniach metra (U1, U2, U3, U4), nawet jeśli nie są w ścisłym centrum – dojazd do jarmarków jest wtedy prosty.
Czy warto jechać specjalnie na jarmark wiedeński?
Dla wielu osób wizyta na jarmarkach wiedeńskich staje się stałym, grudniowym rytuałem. Powód jest prosty: w krótkim czasie można połączyć świąteczną atmosferę, dobrą kuchnię i klasyczne zwiedzanie miasta. Nawet przy jednodniowym wypadzie da się poczuć klimat, a przy dwóch–trzech noclegach – spokojnie nacieszyć się miastem.
Najrozsądniej traktować jarmarki nie jako jedyny cel wyjazdu, ale jako mocny dodatek do zwiedzania Wiednia. Takie podejście daje najwięcej satysfakcji: trochę historii, trochę spacerów po mieście i wieczorne grzane wino pod rozświetlonym ratuszem albo pałacem Schönbrunn.